Krzesło szybko zmienia wygląd, gdy dostaje nowy pokrowiec, ale dobrze dopasowana forma wymaga czegoś więcej niż odmierzenia prostokąta materiału. Pokażę, jak uszyć pokrowiec na krzesło z oparciem, jak prawidłowo zdjąć wymiary, przygotować wykrój, dobrać tkaninę i wykończyć całość tak, aby pokrowiec nie zsuwał się podczas użytkowania.
Najważniejsze zasady udanego szycia pokrowca
- Zmierz krzesło w kilku miejscach, zwłaszcza gdy oparcie zwęża się lub rozszerza ku górze.
- Do wykroju dodaj 1,5-2 cm zapasu na szwy oraz niewielki luz potrzebny do swobodnego zakładania.
- Na pierwszy projekt wybierz bawełnę, len z domieszką lub tkaninę dekoracyjną o średniej grubości.
- Przed ostatecznym szyciem przygotuj próbny pokrowiec z prześcieradła albo fizeliny technicznej.
- Pokrowiec ustabilizujesz za pomocą troczków, gumki, rzepów lub zakładek wszytych przy nogach krzesła.
Wybierz prosty model i odpowiednią tkaninę
Na początek najlepiej uszyć pokrowiec obejmujący siedzisko i oparcie, bez skomplikowanych falban czy dopasowanych zaszewek. Taki model składa się zwykle z przedniej i tylnej części oparcia, elementu na siedzisko oraz pasa zakrywającego jego boki.
Jeśli krzesło ma ozdobne szczebelki, szerokie podłokietniki albo nietypowo wyprofilowane oparcie, łatwiejszy może być pokrowiec tylko na siedzisko. Ja traktuję go jako dobry projekt treningowy, bo pozwala przećwiczyć pomiary, krojenie i wykańczanie bez walki z trudną konstrukcją mebla.
Jaki materiał sprawdzi się najlepiej
Do jadalni dobrze nadaje się tkanina dekoracyjna o zwartym splocie, bawełna, len z domieszką poliestru albo grubsza surówka. Materiał powinien być odporny na przecieranie, ale nie tak sztywny, aby trudno było układać go na zaokrągleniach.
| Rodzaj tkaniny | Największa zaleta | Ograniczenie |
|---|---|---|
| Bawełna | Łatwa do krojenia i szycia | Może się kurczyć w praniu |
| Len z domieszką | Naturalny wygląd i dobra przewiewność | Gniecie się bardziej niż tkaniny syntetyczne |
| Tkanina dekoracyjna | Duży wybór wzorów i kolorów | Niektóre rodzaje wymagają mocniejszej igły |
| Welur tapicerski | Efektowny wygląd i przyjemna faktura | Trudniej kontrolować kierunek włosa |
Przed krojeniem wypierz materiał zgodnie z zaleceniami producenta i wyprasuj go. Ten etap zajmuje kilka minut, a może uchronić przed sytuacją, w której gotowy pokrowiec skurczy się po pierwszym praniu. Przy tkaninie wzorzystej sprawdź też kierunek wzoru, aby wszystkie krzesła wyglądały spójnie.
Dokładne pomiary są ważniejsze niż skomplikowany wykrój
Nie zaczynam od cięcia materiału. Najpierw zapisuję pomiary na kartce i sprawdzam je jeszcze raz, ponieważ nawet różnica 1-2 cm może sprawić, że pokrowiec będzie marszczył się na oparciu albo zbyt mocno napinał przy siadaniu.
Co trzeba zmierzyć
- szerokość i wysokość przedniej części oparcia,
- szerokość i wysokość tylnej części oparcia,
- szerokość oraz głębokość siedziska,
- wysokość boków siedziska, jeśli pokrowiec ma je zakrywać,
- odległość od siedziska do miejsca, w którym ma kończyć się tkanina,
- obwód lub szerokość elementów, przy których pokrowiec będzie mocowany.
Oparcie mierz w kilku punktach: na dole, pośrodku i na górze. Jeśli różnice są wyraźne, nie wystarczy jeden prostokąt. Trzeba nadać częściom kształt trapezu albo dodać zaszewki. Najszerszy wymiar nie zawsze znajduje się na dole, dlatego pomiar tylko przy siedzisku jest częstym błędem.
Przygotuj próbny szablon
Najbezpieczniejsza metoda polega na obłożeniu krzesła papierem pakowym, starym prześcieradłem lub fizeliną techniczną. Przypnij materiał szpilkami, zaznacz przebieg przyszłych szwów i dopiero wtedy rozłóż elementy na płasko.
Do każdego brzegu dodaj 1,5-2 cm zapasu na szew. Przy dolnym podwinięciu zostaw zwykle 3-4 cm, a jeśli planujesz tunel z gumką, potrzebujesz jeszcze miejsca na swobodne przełożenie gumy. Na tym etapie zaznacz również linię środka, kierunek nitki i miejsca wszycia troczków.
Próbny szablon warto zszyć luźnym ściegiem albo spiąć taśmą. Załóż go na krzesło i usiądź na nim kilka razy. Jeżeli materiał mocno się napina, dodaj luz przed krojeniem właściwej tkaniny. Dopasowanie na próbnej wersji jest znacznie tańsze niż poprawianie gotowego pokrowca.
Szycie pokrowca krok po kroku
Gdy wykrój jest sprawdzony, przenieś jego elementy na prawą lub lewą stronę materiału, zależnie od tego, na której stronie łatwiej zaznaczyć linie. Użyj kredy krawieckiej albo zmywalnego markera. Przy wzorach kierunkowych wszystkie części ułóż w tę samą stronę.
- Wytnij elementy z uwzględnieniem zapasów na szwy i podwinięcie.
- Obrzuć brzegi zygzakiem lub owerlokiem, aby tkanina się nie strzępiła.
- Zszyj części oparcia prawymi stronami do siebie, zostawiając dół otwarty.
- Połącz oparcie z siedziskiem, dopasowując środki i narożniki.
- Doszyj boczne pasy, jeśli pokrowiec ma zakrywać również boki siedziska.
- Przymierz całość na krześle przed wykonaniem ostatecznych przeszyć.
- Wykończ dół przez podwinięcie, wszycie gumki, troczków albo rzepów.
Przy łączeniu siedziska z oparciem warto najpierw spiąć materiał szpilkami prostopadle do przyszłego szwu. Szyj powoli, szczególnie w narożnikach, a po każdym większym łączeniu rozprasuj szew na płasko. Dzięki temu pokrowiec będzie układał się równo, zamiast tworzyć twarde fałdy.
Jeśli korzystasz z maszyny domowej, zacznij od uniwersalnej igły 80 lub 90 i długości ściegu około 2,5-3 mm. Przy grubej tkaninie ustaw nieco dłuższy ścieg i sprawdź naprężenie nici na skrawku, ponieważ zbyt ciasny ścieg może marszczyć materiał.
Przeczytaj również: Jak uszyć maseczkę? Prosty poradnik krok po kroku (DIY)
Jak wykończyć narożniki
W narożnikach nie zszywaj materiału bez sprawdzenia, jak układa się na meblu. Czasem trzeba zrobić niewielką zaszewkę, czyli przeszycie zwężające element w konkretnym miejscu. Zaszewka poprawia dopasowanie, ale przy bardzo sztywnej tkaninie może też zwiększyć grubość i utrudnić szycie.
Po zszyciu zetnij nadmiar materiału w narożnikach, pozostawiając bezpieczny margines około 5-7 mm. Nie przecinaj samego szwu. Następnie wywiń pokrowiec na prawą stronę i wypchnij rogi tępym końcem narzędzia, na przykład trzonkiem pędzla.
Gumka, troczki czy rzepy pomagają utrzymać pokrowiec
Sam dobrze skrojony pokrowiec może nadal przesuwać się podczas siadania. Sposób mocowania dobierz do budowy krzesła i częstotliwości prania. Przy krzesłach używanych codziennie najlepiej sprawdza się rozwiązanie, które można szybko odpiąć i ponownie założyć.
| Mocowanie | Kiedy wybrać | Na co uważać |
|---|---|---|
| Gumka w tunelu | Do prostych pokrowców na siedzisko i krzeseł bez wielu przeszkód pod spodem | Nie może być zbyt ciasna, bo będzie marszczyć materiał |
| Troczki | Do krzeseł z nogami lub szczebelkami, przy których łatwo zawiązać tasiemki | Powinny być mocno wszyte, najlepiej z dodatkowym przeszyciem |
| Rzepy | Do zdejmowanych elementów i pokrowców wymagających częstego prania | Twarda część rzepu może zaczepiać delikatne tkaniny |
| Zakładki z materiału | Do prostych form, gdy zależy Ci na szybkim wykonaniu | Nie pasują do każdego kształtu krzesła |
Troczki wszywam zwykle w czterech punktach przy narożnikach siedziska. Tasiemki o szerokości 2-3 cm są wygodniejsze od bardzo cienkich sznurków, bo nie wrzynają się w materiał i łatwiej je zawiązać.
Przy gumce zmierz długość po przymiarce, a nie tylko obwód mebla. Gumka powinna stabilizować pokrowiec, ale nie może deformować siedziska. Zostaw około 5-10% zapasu względem zmierzonego obwodu i koniecznie sprawdź napięcie przed wszyciem jej na stałe.
Jeśli pokrowiec ma sięgać do podłogi, zostaw między dolną krawędzią a podłogą około 1-2 cm. Zbyt długa tkanina będzie się brudzić i zahaczać o buty, a zbyt krótka może wyglądać jak przypadkowo ucięta.
Najczęstsze błędy i sposoby ich naprawy
Najwięcej problemów wynika z pośpiechu na etapie pomiarów. Nawet staranne szycie nie naprawi źle zaprojektowanego wykroju, dlatego przed cięciem warto przeanalizować poniższe sytuacje.
- Pokrowiec jest za ciasny. Dodaj więcej luzu przy szwach bocznych albo sprawdź, czy uwzględniono grubość siedziska.
- Materiał marszczy się na oparciu. Prawdopodobnie oparcie ma inny wymiar na górze i dole. Pomóc może trapezowy wykrój lub zaszewka.
- Pokrowiec zsuwa się do przodu. Dodaj troczki, gumkę pod siedziskiem albo krótką zakładkę stabilizującą przy oparciu.
- Wzór ucieka na bok. Przed krojeniem zaznacz linię środka i kontroluj kierunek nitki.
- Szwy pękają przy siadaniu. Sprawdź zapas na szew, długość ściegu i jakość nici. Przy mocno napinanych miejscach wykonaj dodatkowe przeszycie.
- Tkanina kurczy się po praniu. Materiał nie został wcześniej zdekatyzowany, czyli poddany praniu lub działaniu pary przed szyciem.
Nie próbuj od razu poprawiać wszystkich niedoskonałości przez ciągnięcie materiału. Najpierw załóż pokrowiec na krzesło i zaznacz kredą miejsca, w których powstaje nadmiar. Czasem wystarczy zwęzić jeden szew o 0,5-1 cm, a czasem problem leży w złym ułożeniu całej części.
Przy kilku identycznych krzesłach uszyj najpierw jeden egzemplarz. Dopiero po jego przymierzeniu i wypraniu powielaj wykrój. To szczególnie ważne przy materiałach w kratę, pasy lub duże wzory, gdzie kierunek ułożenia wpływa na zużycie tkaniny.
Ostatnia kontrola przed regularnym używaniem
Gotowy pokrowiec sprawdź w naturalnych warunkach. Usiądź na krześle, przesuń je, wstań kilka razy i zobacz, czy szwy nie napinają się nadmiernie. Jeśli materiał pozostaje na swoim miejscu, a dół nie zahacza o podłogę, konstrukcja jest dobrze dopasowana.
Przed pierwszym praniem sprawdź zalecenia dla tkaniny i użyj programu, który nie narazi jej na zbyt wysoką temperaturę. Ja zostawiam też zapasową tasiemkę oraz skrawek materiału, bo po kilku miesiącach łatwiej naprawić drobne uszkodzenie, mając identyczną tkaninę pod ręką.
Największą różnicę robią trzy rzeczy: dokładny pomiar, próbny szablon i rozsądny sposób mocowania. Gdy te etapy są dopracowane, samo szycie staje się przewidywalne, a pokrowiec może odświeżyć krzesło bez kosztownej wymiany tapicerki.
