Po zakończeniu roku szkolnego lub akademickiego często zostajemy z górą zalegających zeszytów. Zanim jednak zdecydujemy się wyrzucić je do kosza, warto zastanowić się nad ich dalszym losem. Ten artykuł pokaże Wam, jak można to zrobić w sposób przyjazny dla planety poprzez prawidłowy recykling lub kreatywne ponowne wykorzystanie w duchu zero waste. Znajdziecie tu praktyczne wskazówki, które pomogą Wam zarówno zadbać o środowisko, jak i zaoszczędzić.
Stare zeszyty: recyklinguj prawidłowo lub daj im drugie życie w duchu zero waste
- Zeszyty bez problematycznych elementów (spirale, twarde okładki) wrzucaj do niebieskiego pojemnika.
- Elementy takie jak metalowe spirale i twarde okładki segreguj osobno (żółty pojemnik, odpady zmieszane).
- Puste lub częściowo zapisane kartki możesz wykorzystać do stworzenia nowych notatników lub brudnopisów.
- Całe zeszyty to świetna baza do kreatywnych projektów DIY, takich jak art journal czy planer.
- Recykling i upcykling to realna oszczędność drzew, wody i energii, a także sposób na zmniejszenie domowych odpadów.
- Unikaj wrzucania do papieru zatłuszczonych, zalaminowanych czy termicznych kartek.
Każdego roku po zakończeniu roku szkolnego i akademickiego w naszych domach gromadzą się stosy zeszytów. Często zawierają one notatki z lekcji, wykładów, ale też mnóstwo pustych lub częściowo zapisanych kartek. Zastanawialiście się kiedyś, ile papieru w ten sposób trafia do kosza? W Polsce wskaźnik recyklingu papieru i kartonu wynosi około 70%, co jest dobrym wynikiem, ale wciąż mamy potencjał do poprawy. Statystyczny Polak mógłby segregować więcej, zbliżając się do wyników liderów europejskich, takich jak Niemcy. Warto pamiętać, że recykling jednej tony papieru pozwala uratować około 17 drzew! Każdy zeszyt, który trafia do właściwego pojemnika lub zyskuje drugie życie dzięki upcyklingowi, to krok w stronę bardziej zrównoważonego świata. Pomyślmy, że nawet pozornie niepotrzebny stos kartek może mieć jeszcze wiele do zaoferowania albo jako surowiec wtórny, albo jako inspiracja do kreatywnych działań.
Recykling zeszytów: jak prawidłowo wyrzucić i pomóc planecie?
Podstawowa zasada jest prosta: zapisane zeszyty, o ile nie są zatłuszczone, oklejone folią czy zalaminowane, powinny trafić do niebieskiego pojemnika przeznaczonego na papier. To właśnie tam zaczyna się ich droga do ponownego przetworzenia. Pamiętajmy, że papier to cenny surowiec, który można wielokrotnie wykorzystywać, oszczędzając przy tym cenne zasoby naturalne.
Złote zasady segregacji zeszytów:
- Zeszyty bez dodatków: Jeśli zeszyt ma miękką, papierową okładkę i nie zawiera metalowych spirali, po prostu wrzuć go do niebieskiego pojemnika na papier.
- Usuń elementy metalowe: Metalowe spirale, które często występują w zeszytach, należy usunąć. Trafiają one do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.
- Twarde okładki osobno: Twarde, kartonowe okładki, zwłaszcza te oklejone plastikiem lub klejem, powinny zostać wyrzucone do odpadów zmieszanych. Zawierają one materiały, które utrudniają recykling papieru.
Często popełniamy błędy, które skutkują tym, że papier zamiast trafić do recyklingu, ląduje na wysypisku. Najczęstsze z nich to wrzucanie do niebieskiego pojemnika rzeczy, które nie są czystym papierem. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie segregować odpady.
Czego absolutnie nie wrzucać do niebieskiego pojemnika na papier?
- Papier termiczny (np. paragony), który zawiera specjalne substancje chemiczne.
- Papier lakierowany i powlekany, który utrudnia proces recyklingu.
- Zatłuszczony papier (np. po pizzy) tłuszcz jest zanieczyszczeniem.
- Mokry papier, który jest trudny do przetworzenia i może pleśnieć.
- Tapety zazwyczaj zawierają kleje i inne substancje chemiczne.
- Zużyte artykuły higieniczne, takie jak ręczniki papierowe czy chusteczki są one zazwyczaj zanieczyszczone.
Drugie życie zeszytu: kreatywne i praktyczne pomysły na upcykling
Nie każdy zeszyt musi od razu trafić do recyklingu. Nawet kilka minut pracy może nadać im zupełnie nowe, użyteczne życie! Upcykling to świetny sposób na kreatywne wykorzystanie materiałów, które inaczej stałyby się odpadem.
Proste notatniki na co dzień:
- Wyrwij czyste, puste kartki ze starych zeszytów.
- Złóż je na pół lub potnij na mniejsze kawałki, tworząc bloczki.
- Zepnij zszywaczem lub przewiąż sznurkiem.
Gotowe! Masz teraz poręczne notatniki idealne na listy zakupów, szybkie notatki podczas rozmowy telefonicznej czy do torebki, by zawsze mieć je pod ręką.
Brudnopis z odzysku praktyczny pomocnik:
Nawet jeśli zeszyt jest częściowo zapisany, jego czyste kartki mogą posłużyć jako brudnopis. To niezwykle praktyczne rozwiązanie do domu idealne do rysowania dla dzieci, szybkich obliczeń, szkicowania pomysłów czy zapisywania rzeczy do zrobienia. Zamiast kupować nowe notatniki, wykorzystaj to, co już masz!
Nieoczywiste zastosowania dla zapisanych kartek:
- Podkładki pod prace plastyczne: Rozłóż kilka kartek, aby chronić stół podczas malowania czy lepienia z plasteliny.
- Przekładki w segregatorach: Wytnij paski i użyj jako tymczasowe przekładki, jeśli brakuje Ci tych właściwych.
- Kreatywny papier do pakowania: Zapisane strony o ciekawym układzie lub kolorze mogą stać się unikalnym papierem do pakowania małych prezentów.
Czas na bardziej zaawansowane projekty DIY, które pozwolą na całkowitą metamorfozę starych zeszytów w małe dzieła sztuki lub praktyczne przedmioty.
Art journal i scrapbook Twój osobisty pamiętnik:
Stare zeszyty to doskonała baza do tworzenia art journali i scrapbooków. Możesz w nich kolekcjonować wspomnienia, bilety, zdjęcia, rysunki, cytaty wszystko, co Cię inspiruje. Zacznij przygodę z twórczym pamiętnikiem, wykorzystując dostępne w internecie tutoriale, które pokażą Ci krok po kroku, jak zacząć.
Osobisty planer i organizer:
Przekształć stary zeszyt w spersonalizowany planer. Możesz podzielić strony na dni, tygodnie lub miesiące, tworząc własny system organizacji celów, zadań i ważnych dat. To świetny sposób na śledzenie postępów i utrzymanie porządku w codziennym życiu.
Odnowa okładek nowy styl dla starego zeszytu:
- Oklejanie: Użyj ozdobnych papierów, tapet, materiałów lub nawet starych map, aby nadać okładce zupełnie nowy wygląd.
- Malowanie: Pomaluj okładkę farbami akrylowymi, dodając wzory, napisy lub abstrakcyjne kompozycje.
- Kolaż: Wykorzystaj wycinki z gazet, magazynów, stare fotografie, aby stworzyć unikalny kolaż.
Więcej niż tylko papier: dlaczego warto dać zeszytom drugie życie?
Recykling i upcykling papieru to nie tylko sposób na pozbycie się zalegających przedmiotów, ale przede wszystkim realna korzyść dla naszej planety. Przetwarzanie makulatury pozwala na znaczące oszczędności zasobów naturalnych. Jak podają źródła, przetwarzanie makulatury zużywa o około 60% mniej energii niż produkcja papieru z surowców pierwotnych. Oznacza to mniejsze zużycie prądu, a co za tym idzie, redukcję emisji gazów cieplarnianych.
Przetwarzanie makulatury zużywa o około 60% mniej energii niż produkcja papieru z surowców pierwotnych.
Oprócz korzyści ekologicznych, ponowne wykorzystanie zeszytów ma również wymiar ekonomiczny i edukacyjny. Oszczędzamy pieniądze, które musielibyśmy wydać na nowe artykuły papiernicze. Co więcej, wspólne projekty DIY związane z upcyklingiem to doskonała okazja do nauki zaradności i ekologicznego myślenia dla całej rodziny, zwłaszcza dla dzieci. Chociaż ceny makulatury w skupach są zazwyczaj niskie (kilkanaście do kilkudziesięciu groszy za kilogram), nadrzędną wartością jest tutaj świadomość ekologiczna i budowanie nawyków zero waste, które przynoszą długofalowe korzyści dla nas wszystkich.
