Miękki skrzat z materiału może powstać w jedno popołudnie, nawet jeśli dopiero zaczynasz przygodę z szyciem. Pokażę, jak uszyć skrzata z prostego wykroju, dobrać tkaniny, przygotować stożkowy korpus, czapkę, brodę i nos, a także jak zapewnić dekoracji stabilność.
Prosty skrzat wymaga kilku materiałów i dokładnego zszycia podstawowych elementów
- Najłatwiejsze tkaniny dla początkujących to polar, filc i grubsza bawełna.
- Na korpus przygotuj dwa elementy stożka oraz okrągłą podstawę.
- Zostaw 0,7-1 cm zapasu na szwy, jeśli wykrój go nie uwzględnia.
- Broda z futerka, duży nos i opadająca czapka nadają dekoracji charakterystyczny wygląd.
- Do stojącego skrzata dodaj obciążoną podstawę, najlepiej z bezpiecznie zamkniętym wkładem.
Przygotuj materiały i prosty wykrój
Na pierwszy projekt wybrałabym materiał, który nie przesuwa się pod stopką i nie strzępi nadmiernie. Polar, filc dekoracyjny albo grubsza dzianina wybaczają więcej niż cienka bawełna czy śliski welur. Skrzat nie musi być idealnie równy, ale jego korpus powinien zachować kształt po wypchaniu.
Do wykonania dekoracji o wysokości około 28-30 cm potrzebujesz:
- około 0,5 m materiału na korpus i czapkę,
- kawałka sztucznego futerka na brodę, mniej więcej 10 × 8 cm,
- wypełnienia do poduszek lub maskotek,
- kawałka cielistej tkaniny albo dzianiny na nos,
- mocnej nici, igły, nożyczek i szpilek lub klipsów,
- kredy krawieckiej, mydełka albo zmywalnego pisaka,
- opcjonalnie pompona, dzwoneczka, guzika lub sznurka do ozdoby.
Przydadzą się także maszyna do szycia i igła z większym oczkiem, ale cały projekt można wykonać ręcznie ściegiem za igłą. Maszyna skróci pracę, natomiast ręczne szycie daje większą kontrolę przy małych elementach i sprawdza się szczególnie wtedy, gdy szyjesz tylko jedną dekorację.
Wymiary elementów dla początkujących
| Element | Wymiary bez zapasu | Liczba części |
|---|---|---|
| Korpus | 28 cm wysokości, 20 cm szerokości dołu, 4 cm szerokości góry | 2 |
| Podstawa | okrąg o średnicy około 20 cm | 1 |
| Czapka | 25 cm wysokości, 18 cm szerokości dołu | 2 |
| Broda | około 10 × 8 cm | 1 |
Nie musisz od razu szukać skomplikowanego wykroju. Na papierze narysuj dwa wydłużone trapezy na korpus i dwa trójkątne elementy na czapkę. Zaokrąglij lekko dolne narożniki korpusu. Przed cięciem złóż papierowy model i sprawdź proporcje, ponieważ zbyt mała czapka albo zbyt szeroka broda potrafią całkowicie zmienić wygląd skrzata.
Jak uszyć korpus, który zachowa kształt
Wytnij dwa elementy korpusu, pamiętając o zapasie 0,7-1 cm na szew. Jeśli szyjesz z polaru lub filcu, możesz zostawić mniejszy zapas, ale przy tkaninie, która się strzępi, lepiej trzymać się pełnego centymetra. Oznacz na lewej stronie materiału górę, dół i miejsce pozostawione do wywrócenia.
- Złóż części prawymi stronami do siebie.
- Spnij lub zepnij klipsami oba dłuższe boki.
- Zszyj boki ściegiem prostym, wykonując rygiel na początku i końcu szwu.
- Przytnij nadmiar materiału w narożnikach, ale nie przecinaj nici.
- Wywróć korpus na prawą stronę i delikatnie wypchnij czubek.
Najwięcej problemów sprawia zwykle zamocowanie podstawy. Przyłóż okrąg do dolnej krawędzi korpusu i przypnij go wieloma klipsami, lekko dopasowując obwód. Nie naciągaj materiału na siłę. Jeśli dół jest odrobinę większy, wykonaj na jego krawędzi luźny ścieg fastrygowy i delikatnie zmarszcz tkaninę.
Podstawę zszyj maszynowo albo ręcznie ściegiem za igłą. Zostaw niewielki otwór, włóż do środka wypełnienie i dopiero wtedy zamknij go ściegiem krytym. Wypełniaj korpus stopniowo. Zbyt luźny będzie się zapadał, a zbyt mocno upchany straci miękką, lekko nierówną formę, która pasuje do tej dekoracji.
Jak sprawić, żeby skrzat stał stabilnie
Jeżeli ma stać na półce, sama kulka z waty nie wystarczy. Na dnie umieść płaski, szczelnie zamknięty woreczek z obciążeniem, na przykład plastikowym granulatem albo drobnym żwirkiem. Ryż czy kasza również bywają stosowane, ale tylko w mocno zawiązanym i dodatkowo zabezpieczonym woreczku, ponieważ wilgoć może doprowadzić do ich zepsucia.
Obciążenie powinno zajmować mniej więcej dolne 3-4 cm korpusu. Dopiero nad nim dodaj kulkę z włókniny. Taki układ obniża środek ciężkości i sprawia, że skrzat nie przewraca się przy każdym dotknięciu czapki.
Czapka, nos i broda tworzą charakter skrzata
Czapkę wytnij z dwóch trójkątnych części. Ich dolne krawędzie powinny mieć podobną długość jak obwód głowy skrzata. Zszyj boki, wywróć czapkę na prawą stronę i załóż ją na korpus, ale nie przyszywaj od razu. Najpierw ustaw jej pochylenie, ponieważ kilka centymetrów różnicy zmienia wyraz całej dekoracji.
Jeśli chcesz dodać mankiet, wytnij pasek o szerokości 4-5 cm i długości odpowiadającej obwodowi dolnej krawędzi czapki. Zszyj go w pierścień, złóż na pół i przyszyj do czapki. Przy polarze taki element nie jest konieczny, ale przy cienkiej tkaninie ładnie wzmacnia brzeg i zapobiega jego rolowaniu.
Nos z marszczonego kółka
Nos zrobisz z koła o średnicy około 6 cm. Przeszyj jego brzeg fastrygą, włóż do środka odrobinę wypełnienia, a potem ściągnij nić. Powstanie mała kulka, którą możesz przykryć węzełkiem i przyszyć na środku twarzy. Nie wypychaj nosa zbyt mocno, bo duży, miękki kształt wygląda naturalniej niż twarda kulka.
Przeczytaj również: Jak uszyć prostą sukienkę krok po kroku? Poradnik dla początkujących
Broda ze sztucznego futerka
Futerko tnij od spodu, używając końcówki nożyczek. Dzięki temu nie skrócisz włosa i unikniesz dużej ilości odciętych włókien. Trójkątny kawałek z lekko zaokrąglonym dołem przypnij pod nosem i przyszyj kilkoma mocnymi szwami albo zamocuj klejem do tkanin, jeśli dekoracja nie będzie używana przez dzieci.
W praktyce dłuższe włosie brody nie zawsze daje lepszy efekt. Przy małym skrzacie futerko o długości 2-4 cm jest łatwiejsze do ułożenia i nie zasłania całego korpusu. Jeśli materiał ma wyraźny kierunek włosa, przed cięciem ustaw go tak, aby włos opadał w dół.
Wykończ dekorację i dopasuj ją do wnętrza
Po przygotowaniu wszystkich części załóż czapkę i przypnij ją w kilku miejscach. Przyszyj ją ręcznie do korpusu, łapiąc tylko wewnętrzną warstwę materiału. Szwy będą wtedy mniej widoczne, a czapkę wciąż można lekko poprawić.
Na końcu przyszyj nos i brodę, a czapkę ozdób pomponem, tasiemką albo małym dzwoneczkiem. Ja najczęściej ograniczam liczbę dodatków do dwóch wyraźnych akcentów, ponieważ futrzana broda i opadająca czapka już same tworzą mocny efekt. Zbyt wiele ozdób odbiera skrzatowi prosty, skandynawski charakter.
| Wariant | Najlepszy materiał | Dla kogo |
|---|---|---|
| Klasyczny świąteczny | czerwony polar, szare futerko, filc | na półkę, komodę lub prezent |
| Rustykalny | len, juta, tkanina w kratkę, wełna | do wnętrz w stylu naturalnym |
| Z materiałów z odzysku | stary sweter, rękaw, resztki dzianiny | gdy chcesz ograniczyć koszty i odpady |
| Mały zawieszek | filc i cienki sznurek | na choinkę, klamkę albo paczkę prezentową |
Stary sweter sprawdzi się szczególnie dobrze na czapkę, bo jego dzianina układa się miękko i pozwala uzyskać charakterystyczne opadanie. Przed krojeniem sprawdź jednak, czy materiał nie rozciąga się nadmiernie. Bardzo luźny splot może deformować czubek, dlatego w takim przypadku warto podkleić go cienką włókniną albo użyć podwójnej warstwy.
Typowe błędy podczas szycia skrzata
Początkujący często zaczynają od szycia z cienkiej, śliskiej tkaniny, bo podoba im się jej kolor. To zwykle niepotrzebne utrudnienie. Materiał przesuwa się, brzegi się strzępią, a po wypchaniu korpus traci proporcje. Na pierwszy egzemplarz wybrałabym filc, polar lub stabilną dzianinę.
- Za mała podstawa powoduje przewracanie się dekoracji.
- Brak zapasu na szwy zmniejsza gotowy korpus i może rozsunąć się przy wypychaniu.
- Zbyt ciasne wypchanie utrudnia zamknięcie dołu i tworzy nienaturalnie twardą sylwetkę.
- Przyszycie czapki bez przymiarki może sprawić, że czubek będzie odchylał się w złą stronę.
- Cięcie futerka od strony włosa skraca włókna i zostawia nierówną brodę.
Jeśli korpus po wypchaniu skręca się na bok, najpierw sprawdź szwy boczne, a nie ilość wypełnienia. Często jedna część została przycięta pod innym kątem albo podstawa jest wszyta nierówno. Mała korekta szwu daje wtedy lepszy rezultat niż ponowne wypychanie całej formy.
Przy pracy z dziećmi zrezygnuj z małych koralików, luźnych guzików i ostrych drucików. Dla najmłodszych bezpieczniejsze będą elementy przyszyte mocną nicią, większy nos z tkaniny oraz ozdoby, których nie da się łatwo oderwać.
Mały projekt, który łatwo rozwinąć
Najprostszy skrzat jest dobrym ćwiczeniem kilku podstawowych umiejętności naraz: przenoszenia wykroju, zszywania krzywizn, wypychania i ręcznego wykańczania. Gdy pierwszy egzemplarz będzie gotowy, możesz zmienić jego wysokość, wydłużyć czapkę albo uszyć całą rodzinę w różnych kolorach.
Najbezpieczniejszy plan pracy to najpierw wykonać papierowy prototyp, potem uszyć korpus z niedrogiej tkaniny, a dopiero na końcu sięgnąć po ozdobne futerko czy ulubiony materiał. Dzięki temu łatwiej ocenisz proporcje i unikniesz zmarnowania tkaniny. Nawet jeśli szwy nie wyjdą perfekcyjnie, broda, czapka i miękka forma skutecznie zamaskują drobne niedoskonałości.
Gotowego skrzata najlepiej przechowywać w suchym miejscu, bez mocnego zgniatania czapki i futerka. Własnoręcznie uszyta dekoracja może zostać z Tobą przez wiele sezonów, a po zmianie tkaniny równie dobrze sprawdzi się jako ozdoba jesienna, leśny krasnal albo niewielki prezent handmade.
